Itzulpengintza ikusgai (Hemeroteka)

2025

Hemen, itzulpengintzarekin lotura duten idatziak, irratsaioak, bideoak… jasotzen ditugu zenbait hedabidetatik.

Adimen artifiziala

• Escritores y traductores ante la IACreando que es gerundio (RNE, 2025-01-24)
• Ahots bidezko itzulpenak egiteko aukera eskaintzen du orain EliakElia, Elhuyarren itzultzaile automatikoa (Naiz, 2025-01-29)
• Itzulinguru ikerketa: itzulpen automatiko aurreratuak nola eragiten dio euskarari?Sozioluinguistika Klusterrak Itzulinguru izeneko proiektuaren emaitzak argitaratu ditu (Sustatu, 2025-02-13)
• Itzulpengintza eta AA. Erronkak eta aukerakSergi Álvarez-Vidal (UAB). Hitzaldia EHUko Letren Fakultatean (EHUTB, 2025-03-06)
• Traductores en tiempos de IA: un oficio kafkiano “que da miedo” elDiario.es (2025-05-31)
• El efecto de la IA en la creación literariaManuel Rico (Creando que es Gerundio, 2025-07-11)
• AA, ItzulpengintzanGaur Egun saioan (EITB, 2025-10-08) [27:40-30:27]
• ¿Sirve la IA para corregir un libro?UniCo elkarteak antolaturiko mahai-ingurua, Liber azokan (YouTube, 2025-10-09)
• Ez daude ados bikoizketa automatikoarekinEuskal Herriko Bikoizleen Elkarteak kezkaz hartu du Elhuyarrek bikoizketa automatikoa egiteko sortu duen plataforma (Berria, 2025-10-14)
• Drets pendents DELS ESCRIPTORS Y TRADUCTORS "L'impact de la IA en els drets dels escriptors" jardunaldia (III) - Míriam Cano, Guillem-Jordi Graells, Maria Sevilla i Mireia Sopena (Youtube, 2025-11-06)
• Com afecta la IA els autors literaris? "L'impact de la IA en els drets dels escriptors" jardunaldia (II) -Miquel Cabal, Yannick Garcia, Gemma Lienas i Mercedes Morán (Youtube, 2025-11-25)
• Por una traducción humanaATRAE elkartearen kanpaina eta manifestua (ATRAE, 2025-11-27)
• IA i drets d'autor: una imatge en moviment"L'impact de la IA en els drets dels escriptors" jardunaldia - Sebastià Portell - AELC (the NBP, 2025-12-03)

Lanbidea

• Mujeres traductoras: Marta Sánchez NievesCreando que es gerundio (RNE, 2025-03-07)

• La labor que convierte la oficialidad en normalidadLa interpretación en las Juntas Generales de Gipuzkoa (El Diario Vasco, 2025-06-01)
• La "Tarifadora" para correctores y traductoresUNICO eta ACEtt elkarteek sorturiko tresna (Un idioma sin fronteras, RNE, 2025-06-28)
• La tarifadora: una herramienta para tener las cuentas clarasACE Traductores eta UniCo elkarteen aurkezpena, Liber azokan (YouTube, 2025-10-09)
• UPV/EHU. Itzulpengintzaren eta interpretazioaren alorreko VII. profesionalizazio jardunaldiak- Ikasketak amaitu ondoren lan merkatuan sartzea (EHUtb, 2025-11-03)
  - Interpretazio profesionala: autonomo-lana eta administrazioa (EHUtb, 2025-11-10)
  - IA para el día a día en la traducción profesional  (EHUtb, 2025-11-19)
  - Más allá del Grado en Traducción: caminos académicos y profesionales (EHUtb, 2025-11-26)

Artikuluak

• 'Gaza'31 eskutik blogeko kolaboratzaileen aldarrikapena (31 eskutik, 2025-06-18)
• Isileko itzultzaileakDiana Francoren iritzi-artikulua (Argia, 2025-07-02)
• «Gazteek mangak nahi dituzte, eta euskaraz ere behar ditugu» Mikel Muro, Kabe zigiluko arduraduna (Berria, 2025-10-29)
• Itzulpena eta galeraDanele Sarriugarteren iritzi-artikulua (Berria, 2025-11-23)
• El trujamán (Manu López Gaseni)
  Traducciones a la carta Un gigante solitarioLiteratura, traducción y política

Elkarrizketak

• «Irakurleak ez du konturatu behar zuk idatzi duzuna itzulpena dela; erraz irakurri behar du»Elkarrizketa Juan Martin Elexpuru idazle eta itzultzaileari (Berria, 2025-02-14)
• Bego Montorio, itzultzailea: «Konturatu ere ez gara egiten noraino dagoen presente itzulpena gure eguneroko bizitzan»Elkarrizketa (Kulturklik, 2025-03-31)
• “Neutrotzat aurkezten dena, egiaz, ideologia nagusiaren konplizea da”María Reimóndez, idazlea eta itzultzailea (Argia, 2025-04-02)
• «Zertarako balio duen hizkuntza bat ikasteak? Jendearekin hitz egiteko!»Elkarrizketa Aiora Jaka itzultzaileari (Irutxuloko Hitza, 2025-04-11)
• “Irakurleok elebidunak gara, eta kanpoko literaturaren zati bat soilik irakurtzen dugu euskaraz”Maialen Berasategi eta Isabel Etxeberria, Munduko Poesia Kaierak bildumaren zuzendariak (Argia, 2025-05-28)
• Josu Zabaletari elkarrizketa Arratsean saioanDostoievskiren Lurpeko ezkutuan idatziak itzuli du euskarara (EITB, Euskadi Irratia, 2025-06-04)
• 'Zuzenketa ikus-entzunezkoetan'Ane Garmendiari elkarrizketa Zuzentzaileen Nazioarteko Egunean (YouTube, EIZIE, 2025-10-27)
• Elkarrizketa Ibai Sarasua interpreteariAmarauna saioa [2:28:23 - 2:43:16] (EITB, 2025-11-22)
• «Plastikozkoa? Batuan oso gauza onak daude, eta bizi-biziak»Irene Arrarats, euskaltzain oso hautatu berritan (Berria, 2025-11-28)
• «Ongi etorriak dira euskaratzen diren eduki guztiak, baina kalitatea kopurua bezain garrantzitsua da, eta hori zaindu beharra dago»Ane Garmendia ikus-entzunezko lanen itzultzaileari elkarrizketa (Kulturklik, 2024-12-30)

Solasaldi eta errezitaldiak

• Munduko poeta emakumezkoak: errezitaldi batMPK-k 10 urte. Itxaro Borda, Maite Lopez Las Heras eta Garazi Ugalde itzultzaileak poemak errezitatzen, Maialen Berasategi eta Isabel Etxeberriak gidaturik (Lizardiren Baratza, EITB, 2025-01-07)
• Txekhoven lumaren oihartzunaIker Sancho, Harkaitz Cano eta Isabel Etxeberria itzultzaileak, Arabako ipuin literarioen jaialdian  (Berria, 2025-03-12)
• Zertaz ari garen ezer gertatzen ez denean, edo hiru idazle errealistaTxekhov, Carver eta Munroren ipuingintzari buruzko mahai-ingurua egin dute Sancho, Cano eta Etxeberria idazle eta itzultzaileek (Argia, 2025-03-25)
• 'Berbelitzen paperak' solasaldia (Klubak programa) Anjel Lertxundi, Idoia Santamaria eta Uxue Alberdi (Koldo Mitxelena Kulturunea, 2025-08-27)

Sariak

• Gema Lopez Las Herasek irabazi du Zaitegi saria, bigarrenezHan Kangen The Vegetarian euskaratuko du itzultzaileak. 2022. urtean Annie Ernauxen La femme gelée itzuli zuen (Berria, 2025-01-28)
• Manel Rodríguez-Castelló eta Contrabando argitaletxeak eskuratu dute Etxepare - Laboral Kutxa Itzulpen SariaEuskaraz idatzi eta argitaratutako literatur lan baten urteko itzulpenik onena aitortzeko (Etxepare Euskal Institutua, 2025-10-09)
• Koldo Biguri: «Itzultzailea ere idazlea da, nahiz eta bestearen ahotsa berridatzi» Itzulpengintzako Euskadi sariaren irabazlea (Berria, 2025-10-13)
• Xabier Olarrari eman diote Espainiako Itzulpengintza Saria, bere ibilbideagatik(Berria, 2025-10-14)
• Con los Premios Nacioenales de TraducciónEntrevista Marian Ochoa de Eribe y Xabier Olarra, Premios Nacionales de Traducción a la obra de un traductor y a la mejor traducción, respectivamente (El ojo crítico, RNE, 2025-10-27)
• Zubillaga eta Hurtado de Saratxo irabazleVitoria-Gasteiz Haur eta Gazte Literaturaren itzulpen onenen sariak jaso dituzte (Alea, 2025-11-12)
• “Adimen Artifizialak ezin du ‘Ulises’ euskarara itzuli; asko hobetu beharko du itzultzaileoi lana kentzeko”Xabier Olarra, Itzultzaile Baten Obrari Emandako Espainiako Sariaren irabazlea (Noticias de Gipuzkoa, 2025-11-23)

Itzulpenak

Berrienak lehenengo

• Lurraren eta uraren defentsan altxamenduak antolatzeko liburuaLehen astindua, Eider Beobidek itzulia (Irutxuloko Hitza, 2025-12-17)
• Mugimenduan dagoen sare baten bizipenak, barrutik eta euskaraz kontatutaLurraren Altxamenduak sare ekologistak idatzitako liburua itzuli du Eider Beobidek (Berria, 2025-12-17)
• Entzulerik ezean nola kontatu minaLaurie Halse Andersonen Utzi kontatzen eleberria ekarri du euskarara Ainhoa Mendiluzek (Berria, 2025-12-14)
• “Euskal itzulpengintzak, euskarari balioa emateaz gain, euskara eta literatur lanetarako hizkuntza lantzen laguntzen du”Jone Gartzia, Errusiako Gutunak: Azken Marx, landa-komuna eta ezinezko iraultzak liburuaren itzultzailea (Argia, 2025-12-08)
• «Gaurko immigrazioa ulertu nahi duenarentzat, ez da ariketa txarra euskaldunak egoera horietan ikustea»Asun Garikano, Amerikanuak liburuaren itzultzailea (Berria, 2025-12-07)
• Fatima Mernissiren 'Terraza debekatua' liburuaren aurkezpenaLiteratura Unibertsala bilduma (Erein, 2025-12-03)
• Fatima Mernissiren ‘Terraza debekatua’ euskarara ekarri du Edurne Lazkanok Literatura Unibertsala bildumako 192. liburua kaleratu dute Erein eta Igela argitaletxeek (Naiz, 2025-12-02)
• 'Terraza debekatua': harem batean bizitzeak dakartzan «debekuak»Edurne Lazkanok itzuli du Literatura Unibertsala bildumarako (Berria, 2025-12-02)
• Joe Saccoren 'Gazako oin-oharrak' bikaina ere euskarazJulen Gabiriak itzuli du, eta Astiberrik argitaratu (Eibar.org bloga, 2025-12-02)
• Feminismo autonomoaren manifestua plazaratu du KatakrakekEmakumearen boterea eta komunitatearen iraultza itzuli du Aiora Enparantzak (Berria, 2025-11-29)
• 'Utzi kontatzen' liburua aurkeztu daSpeak eleberriaren itzulpena, Ainhoa Mendiluze Minaberri itzulpen-bekaren irabazleak euskaratua (Iruñeko Udala, 2025-11-20)

• "Liburua irakurri ondoren irakurleak zuhaitzei beste modu batera begiratzea espero dugu"Zuhaitzen bizitza ezkutua itzuli dute Maider Etxebarriak eta Patxo Larrinoak (UEU, 2025-11-18)
• “Rosa Parks nekatuta zegoen zurien aurrean amore emateaz”Amaia Astobiza, Rosa Parks: Nire istorioa liburuaren itzultzailea (Euskalerria Irratia, 2025-11-17)
• ‘Feminismo autonomoaren manifestua’ ekarri du euskarara Aiora Enparantza itzultzaileakKatakrak argitaletxeak kaleratu du Mariarosa Dalla Costa eta Selma Jamesen Emakumeen boterea eta komunitatearen iraultza liburua (Irutxuloko Hitza, 2025-11-13)
• Marx eta Zasulitxen ‘Errusiako gutunak’ liburua itzuli du Jone GartziakKatakrakek argitaratu du (Argia, 2025-10-17)
• Markos Zapiainek irabazi du saiakerako Euskadi saria, eta Koldo Bigurik itzulpengintzakoaBigurik Arturoren uhartea (Elsa Morante) ekarri du euskarara (Berria, 2025-10-13)
• Margarita NafarroakoaHeptamerona egitasmoaren bosgarren irakurraldiaz (Berria, 2025-10-10)
• Gerrak zer arrakala sortzen dituen familietanIdoia Santamaria itzultzaileak Maja Haderlap idazlearen Ahanzturaren aingerua ekarri du euskarara (Berria, 2025-10-05)
• Rosa Parksen borroken memoria euskarara ekarri du Amaia AstobizakRosa Parks: Nire istorioa liburua Katakrakek argitaratua (Berria, 2025-09-30)
• "Hollywooden distiratik aldentzen gaitu, eta lokatzetara gerturatu"Ibai Sarasua, Taylor Jankins Reid idazlearen Evelyn Hugoren zazpi senarrak lanaren itzultzailea (Zarautz Guka, 2025-09-02)
• 'Evelyn Hugoren zazpi senarrak' bestsellerra euskaratu du Ibai SarasuakErein argitaletxeak plazaratu du Taylor Jenkins Reiden eleberria (Berria, 2025-07-23)
• Literatura gotikoa, euskaraz ere kosk egiteko prestSheridan Le Fanuren Carmilla itzuli du Mailen Berasategik Literatura Unibertsala bildumarako (Noticias de Gipuzkoa, 2025-07-15)
• ‘Gaua harago bultzatuz’: Luigi Calabresi poliziaren hilketaren ingurukoak, euskaraz irakurgai Lurdes Auzmendik eta Koldo Bigurik itzuli dute (Naiz, 2025-07-09)
• Mario Calabresik bere aitaren erailketan sakontzen duen liburua euskarara ekarri duteGaua harago bultzatuz, Lurdes Auzmendik eta Koldo Bigurik itzulia (El Diario Vasco, 2025-07-09)
• Dolores Redondoren azken eleberri beltza, ‘Lorik egiten ez dutenak’, euskaratu duteMiren Arratibelek itzuli du (Naiz, 2025-07-03) 
• O'Hararen poesia «kosmopolita eta Miloszen barnezale eta tormentatua», euskaraz Beñat Sarasolak eta Patxi de Vicentek Munduko Poesia Kaiera bildumarako itzuliak (El Diario Vasco, 2025-06-24)
• ‘Evelyn Hugoren zazpi senarrak’ liburuaren aurkezpenaIbai Sarasua itzultzailea eta Inazio Mujika editorea (Erein, 2025-06-23)
• ‘Evelyn Hugoren zazpi senarrak’ eleberri entzutetsua euskarara ekarri du Ibai Sarasuak (Naiz, 2025-06-23)
• Inor begira ez dugunean nolakoak garen lantzen duen eleberria Taylor Jenkins Reid idazlearen Evelyn Hugoren zazpi senarrak, Ibai Sarasuak itzulia (El Diario Vasco, 2025-06-23)
• Oscar Miloszen tormentuak eta Frank O'Hararen bizinahia Munduko Poesia Kaierak bildumanMiloszen antologia Patxi de Vicentek euskaratu du, eta O'Hararena Beñat Sarasolak (Berria, 2025-06-22)
• Iruñeko sanferminetan girotutako lehenbiziko nobela euskaratu du Aingeru Epaltzak: Felix Urabaienen 'Auzo madarikatua'(Berria, 2025-06-19)
• Frank O'Hara eta Oscar Milosz, bi poeta arras desberdin euskarara itzuliakBeñat Sarasolak eta Patxi de Vicentek, hurrenez hurren (Naiz, 2025-06-05)
• ‘Auzo madarikatua’, XX. mendeko sanferminen lehen erretratuaAingeru Epaltzak itzuli du Felix Urabayenen liburua euskarara (Noticias de Navarra, 2025-06-04)
• Sheridan Le Fanuren 'Carmilla', Literatura Unibertsala bilduman, Maialen Berasategik itzuliaLiburuaren aurkezpena (Erein, 2025-06-03)
• Le Fanuren ‘Carmilla’ nobela laburra batu da Literatura Unibertsala bildumaraMaialen Berasategi Catalánek itzuli du (Berria, 2025-06-03)
• Ama baten bilaketa eta mendekuaDennis Lehaneren Erruki onez nobela euskarara ekarri du Koro Navarrok (Berria, 2025-06-02)
• Orwell-en bizipen latzak, euskaraz ere irakurgaiLur jota Parisen eta Londresen, Rafa Santxitz-Muxikak itzulia (Goiena, 2025-05-26)
• George Orwellen lehen nobela euskaratu du Rafa Santxitz-MuxikakLur jota Parisen eta Londresen ekarri du euskarara, eta Igela argitaletxearekin kaleratu (Berria, 2025-05-06)
• Roland Barthesen 'Dolu-egunerokoa' euskaratu du Danele SarriugartekKatakrakek argitaratu du (Berria, 2025-04-23)
• “Irakurtzea aberasgarria da gizartearentzat eta gutariko bakoitzarentzat”Fernando Rey, Irene Vallejo idazlearen Irakurketaren aldeko manifestua liburuaren itzultzailea (Euskalerria Irratia, 2025-04-23)
• Euskarara itzulitako bederatzi liburu gomendagarriIrakurrieran (2025-04-19)
• Zigorraren logikak gatazkak konpontzeko duen ezintasunari buruzko liburu bat euskaratu du KatakrakekLaura Macayaren Gatazka eta abusua ez dira gauza bera liburua itzuli du Amaia Astobizak (Berria, 2025-04-09)
• Nazioarteko ‘best-seller’ak euskaraz argitaratuko ditu EreinekAlex Michaelidesen Paziente isila kaleratu du argitaletxeak, Fernando Reyk itzulita (Noticias de Gipuzkoa, 2025-03-31)
• Lehen mailako thrillera, orain euskaraz erePaziente isila best-sellerrarekin ildo berri bat ireki nahi du Erein argitaletxeak (El Diario vasco, 2025-03-31)
• Roland Barthes nor zen jakiteko «sarbide bat» argitaratu du KatakrakekDolu-egunerokoa euskarara itzuli du Danele Sarriugartek (El Diario Vasco, 2025-03-29)
• Roland Barthesen 'Dolu-egunerokoa' itzuli du Danele SarriugartekKatakrak argitaletxeak plazaratu du (EITB, Kultur leihoa, 2025-03-27)
• Stuart Hallen «gudu zelaian» murgildu da Ibai Atutxa 'Kultura, aurkakotasuna eta boterea' liburuanKatakrakek argitaratu du liburua (Berria, 2025-03-27)
• «Kultura, aurkakotasuna eta boterea»ri buruzIbai Atutxa (EITB, Baipasa, 2025-03-27)
• Irribarrearen errua oraindik ezabatu gabeFlannery O'Connor idazlearen jaiotzaren urteurrenaren harira (Iñigo Astiz, Berria, 2025-03-23)
• «Kultura, aurkakotasuna eta boterea»Ibai Atutxak euskarara ekarri ditu Stuart Hall-en testuak (Mezularia, Euskadi Irratia, 2025-03-13)
• Erantzunak baino, «egungo auzi eta arazoei buruzko galderak» egiten laguntzeko liburuaIbai Atutxak euskarara itzuli du Stuart Hall-en Kultura, aurkakotasuna eta boterea (El Diario Vasco, 2025-03-11)
• Martxoaren 8ko ospakizunari begirako proposamenarekin heldu da gaurkoan Iban Apaolaza Sancho: Landa aldeko neskakEdna O'Brienek idatzia eta Gema Lopez Las Herasek itzulia (Oiartzun Irratia, 2025-03-06)
• Grekotik euskarara bidaiatu duen klasiko bat: 'Odisea'Matias Mujikak itzuli du Balea Zuriarentzat (Berria, 2025-02-17)
• Ernaux eta Zweig, Aiora Jakaren itzulpen berriakNeska baten memoria eta Amok, hurrenez hurren (Arratsean, EITB, 2025-01-20)